Voeding speelt een grotere rol bij jicht dan veel mensen denken. Jicht is een vorm van reuma waarbij urinezuurkristallen zich ophopen in de gewrichten. Dat veroorzaakt plotselinge, hevige pijn, vaak in de grote teen, de enkel of de knie. Wat je dagelijks eet en drinkt heeft direct invloed op de hoeveelheid urinezuur in je bloed. Door bewust te kiezen wat er op je bord komt, kun je aanvallen voorkomen of minder erg maken.
Purines in eten verhogen het urinezuur in je bloed
Urinezuur ontstaat als je lichaam purines afbreekt. Purines zijn stoffen die van nature in veel etenswaren zitten. Bij sommige producten zitten er meer purines in dan bij andere. Vlees zoals orgaanvlees, wild en rood vlees bevat veel purines. Hetzelfde geldt voor bepaalde vissoorten, zoals sardines, haring en makreel. Schaal en schelpdieren staan ook bekend om hun hoog purinengehalte. Als je veel van deze producten eet, stijgt het urinezuurgehalte in je bloed. Dat vergroot de kans op een jichtaanval. Het is slim om deze producten te beperken, maar je hoeft ze niet volledig te vermijden. Een kleine portie af en toe is voor de meeste mensen met jicht geen probleem.
Dranken die je beter kunt laten staan
Alcohol, en dan vooral bier, is een bekende boosdoener bij jicht. Bier bevat veel purines en remt tegelijk de uitscheiding van urinezuur via de nieren. Dat is een dubbele aanslag op je lichaam. Ook sterke drank en wijn kunnen een aanval uitlokken, al is het effect iets minder groot dan bij bier. Frisdrankken met veel suiker, zoals cola en limonade, zijn ook af te raden. Fructose, een suikersoort die in veel frisdrank zit, stimuleert de aanmaak van urinezuur. Vruchtensappen met veel vruchtensuiker werken op dezelfde manier. Vervang deze dranken zoveel mogelijk door water. Twee tot drie liter water per dag helpt je nieren om urinezuur sneller af te voeren.
Wat je juist wél kunt eten bij jicht
Niet alle eten is slecht bij jicht. Groenten zijn een goed voorbeeld. Sommige groenten bevatten ook purines, zoals spinazie, asperges en paddenstoelen. Toch blijkt uit onderzoek dat groenten met purines de kans op een aanval niet vergroten. Je kunt deze groenten gewoon blijven eten. Zuivelproducten met weinig vet, zoals magere yoghurt en halfvolle melk, helpen juist om urinezuur te verlagen. Kersen en kersensap zijn ook interessant. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat kersen de kans op een jichtaanval verkleinen. Dat komt waarschijnlijk doordat kersen ontstekingsremmende stoffen bevatten. Peulvruchten zoals linzen en bonen zijn een goede vervanger voor vlees. Ze bevatten eiwitten maar verhogen het urinezuurgehalte nauwelijks.
Een gezond gewicht helpt bij het beheersen van jicht
Overgewicht vergroot de kans op jicht. Hoe meer lichaamsvet je hebt, hoe meer urinezuur je lichaam aanmaakt. Een gezond gewicht bereiken helpt om het urinezuurgehalte te verlagen. Dat wil niet zeggen dat je streng moet diëten. Crashdiëten werken juist averechts, omdat ze tijdelijk veel urinezuur vrijmaken in het bloed. Dat kan een aanval uitlokken. Rustig afvallen door gevarieerd te eten en meer te bewegen is de verstandige aanpak. Een voedingspatroon dat lijkt op het mediterrane dieet, met veel groenten, fruit, volkoren granen, peulvruchten en olijfolie, past goed bij jicht. Het is geen wondermiddel, maar het ondersteunt je lichaam op een haalbare manier. Kleine veranderingen in wat je dagelijks eet kunnen na verloop van tijd merkbaar verschil maken.
Veelgestelde vragen
Mag ik koffie drinken als ik jicht heb?
Koffie drinken bij jicht is voor de meeste mensen geen probleem. Uit onderzoek blijkt dat koffie het urinezuurgehalte juist licht kan verlagen. Zowel koffie met als zonder cafeïne lijkt dit effect te hebben. Thee heeft dit effect veel minder. Let wel op wat je door je koffie doet, want suiker en volle melk hebben geen gunstig effect.
Zijn alle vissoorten slecht bij jicht?
Niet alle vis is slecht bij jicht. Vette vissoorten zoals sardines, haring en makreel bevatten veel purines en kunnen een aanval uitlokken. Magere vissoorten zoals kabeljauw of tilapia bevatten aanzienlijk minder purines. Een kleine portie magere vis is voor de meeste mensen met jicht geen probleem. Beperk het eten van vette vis tot een kleine hoeveelheid per week.
Hoe snel merk je effect van aanpassingen in je eetpatroon?
Het effect van veranderingen in je eetpatroon op jicht is niet van de ene dag op de andere te zien. Gemiddeld duurt het enkele weken tot maanden voordat het urinezuurgehalte in je bloed merkbaar daalt. Hoe consequenter je de aanpassingen volhoudt, hoe groter het resultaat op de lange termijn. Medicijnen van de arts blijven vaak nodig naast aanpassingen in het dieet.
Wat is het verschil tussen purines in vlees en purines in groenten?
Purines in vlees en vis verhogen het urinezuurgehalte in het bloed sneller dan purines in groenten. De precieze reden is nog niet volledig duidelijk, maar onderzoek laat zien dat plantaardige purines het lichaam anders beïnvloeden dan dierlijke purines. Groenten met veel purines, zoals spinazie of asperges, hoef je daarom niet te vermijden als je jicht hebt.