Voor een meerderheid in de Tweede Kamer heb je minimaal 76 zetels nodig. De Tweede Kamer telt in totaal 150 zetels, en je hebt meer dan de helft nodig om een besluit te kunnen doorvoeren. Dat betekent dus precies: 76 of meer. Dit is de basisregel als het gaat om hoeveel zetels meerderheid Tweede Kamer vereist.
Hoe werkt stemmen in de Tweede Kamer?
In de Tweede Kamer wordt over wetten en moties gestemd. Om een voorstel aan te nemen, moet meer dan de helft van de aanwezige Kamerleden vóór stemmen. In de praktijk wordt meestal uitgegaan van alle 150 leden. Dat maakt 76 de magische grens. Wie 76 of meer stemmen haalt, wint de stemming.
Dit geldt voor gewone besluiten. Bij sommige bijzondere wetten, zoals grondwetswijzigingen, is een twee derde meerderheid nodig. Dat zijn dan 100 van de 150 zetels. Maar voor de meeste dagelijkse besluiten volstaan die 76 stemmen.
Waarom haalt één partij zelden die meerderheid?
Nederland heeft een systeem van evenredige vertegenwoordiging. Dat betekent dat veel verschillende partijen zetels krijgen, afhankelijk van het aantal stemmen dat ze halen. Het resultaat is dat de zetels altijd over veel partijen verdeeld zijn. Bij de verkiezingen van 2025 behaalde D66 als grootste partij 26 zetels, gevolgd door de PVV ook met 26 zetels. Geen enkele partij zat ook maar in de buurt van de 76 zetels die nodig zijn voor een meerderheid.
Dit is in Nederland al decennialang zo. Het meerpartijenstelsel zorgt er bijna altijd voor dat partijen moeten samenwerken om genoeg steun te verzamelen.
Wat is een coalitie en waarom is die nodig?
Omdat één partij vrijwel nooit genoeg zetels haalt voor een meerderheid, gaan partijen na verkiezingen op zoek naar bondgenoten. Samen vormen ze een coalitie. Partijen in een coalitie maken afspraken over het beleid voor de komende vier jaar. Die afspraken komen terecht in een regeerakkoord.
Een coalitie moet samen minimaal 76 zetels hebben. Alleen dan kunnen ze voorstellen door de Tweede Kamer loodsen. Een kabinet dat minder dan 76 zetels achter zich heeft, heet een minderheidskabinet. Zo’n kabinet is kwetsbaarder, omdat het per voorstel steun moet zoeken bij andere partijen buiten de coalitie.
Hoeveel partijen zijn er nodig voor een meerderheid?
Dat hangt af van hoe groot de partijen zijn. Na de verkiezingen van 2025 zouden de vijf grootste partijen samen al snel richting de 112 zetels gaan, maar ook kleinere combinaties kunnen de grens van 76 halen. In de praktijk bestaan Nederlandse coalities vaak uit twee tot vier partijen. Hoe meer partijen er meedoen, hoe lastiger het is om het eens te worden. Hoe minder partijen, hoe groter de kans dat ze net niet genoeg zetels hebben.
Het zoeken naar de juiste combinatie heet de formatie. Een formateur of informateur helpt de partijen om te kijken welke samenwerking haalbaar is, zowel in aantallen zetels als in het inhoudelijk eens kunnen worden over beleid.
Zo tel je zelf of een coalitie genoeg zetels heeft
- Zoek de uitslag van de verkiezingen op, met het aantal zetels per partij.
- Tel de zetels op van de partijen die mogelijk samen een coalitie willen vormen.
- Controleer of de som uitkomt op 76 of hoger.
- Zo ja, dan heeft die combinatie een meerderheid in de Tweede Kamer.
- Vergeet niet dat een coalitie ook politiek haalbaar moet zijn: partijen moeten het inhoudelijk eens kunnen worden.
De Eerste Kamer telt ook mee
Wetten moeten niet alleen door de Tweede Kamer, maar ook door de Eerste Kamer worden goedgekeurd. De Eerste Kamer heeft 75 zetels. Daar is dus een meerderheid van 38 zetels nodig. De samenstelling van de Eerste Kamer is anders dan die van de Tweede Kamer, omdat die indirect gekozen wordt door provinciale staten. Een coalitie die in de Tweede Kamer een meerderheid heeft, hoeft dat dus niet automatisch ook in de Eerste Kamer te hebben. Dat maakt regeren soms extra ingewikkeld.
Veelgestelde vragen
Hoeveel zetels meerderheid Tweede Kamer zijn er precies nodig?
Voor een gewone meerderheid in de Tweede Kamer zijn 76 zetels nodig. De Kamer telt 150 zetels in totaal, en je hebt meer dan de helft nodig om een stemming te winnen.
Wat is een minderheidskabinet?
Een minderheidskabinet is een kabinet waarvan de coalitiepartijen samen minder dan 76 zetels hebben in de Tweede Kamer. Zo’n kabinet heeft per wet of motie extra steun nodig van partijen buiten de coalitie.
Hoeveel zetels zijn er nodig voor een grondwetswijziging?
Voor een grondwetswijziging geldt een zwaardere eis: twee derde van de Tweede Kamer moet vóór stemmen. Dat zijn 100 van de 150 zetels. Bovendien moet na nieuwe verkiezingen opnieuw gestemd worden, ook in de Eerste Kamer.
Kan één partij ooit een meerderheid halen?
In theorie wel, maar in de praktijk komt dat in Nederland niet voor. Het systeem van evenredige vertegenwoordiging zorgt ervoor dat zetels altijd verdeeld worden over veel partijen. De grootste partij bij de verkiezingen van 2025 had 26 zetels, ver onder de grens van 76.
Telt de Eerste Kamer ook mee bij een meerderheid?
Voor het aannemen van wetten telt de Eerste Kamer ook mee. Daar zijn 75 zetels, en een meerderheid van 38 is nodig. Een coalitie met genoeg steun in de Tweede Kamer heeft die steun niet automatisch ook in de Eerste Kamer.