Macro economie richt zich op alle ontwikkelingen in een land die te maken hebben met geld, werk en groei. Het is een manier van kijken naar economie waarbij niet één winkel of bedrijf centraal staat, maar het grotere geheel. Dat grote plaatje laat zien hoe mensen, bedrijven en de overheid samen zorgen voor werk, inkomen en productie in een land. Door naar deze grote lijnen te kijken, kun je begrijpen hoe het komt dat de prijs van spullen stijgt, waarom sommige mensen geen werk hebben of waarom de rente verandert.
De werking van landen en economieën
In de macro economie staat de economie van een heel land centraal. Er wordt gekeken naar alle producten en diensten die samen worden gemaakt, oftewel het totale inkomen van een land. Dit wordt het bruto binnenlands product genoemd. Dit cijfer geeft aan hoe goed het over het geheel genomen gaat. Wanneer bedrijven meer gaan produceren en mensen meer uitgeven, stijgt het bruto binnenlands product. Als het juist minder gaat, bijvoorbeeld bij veel werkloosheid, daalt dit cijfer. Ook de overheid en banken spelen een belangrijke rol, omdat zij kunnen zorgen voor meer of minder geld in de samenleving.
Werk, inkomen en prijzen in kaart gebracht
Een belangrijke taak van macro economische onderzoekers is kijken hoeveel mensen in een land aan het werk zijn. Ze meten hoeveel mensen werkloos zijn en welk loon mensen krijgen. Wanneer er veel werk is, groeit de economie vaak snel. Tegelijk houden ze in de gaten hoe duur spullen worden, bijvoorbeeld boodschappen, energie of vervoer. Dit noemen ze inflatie. Als prijzen onverwacht veel omhooggaan, kunnen mensen minder kopen en wordt het leven lastiger. Ook het verschil tussen arm en rijk krijgt veel aandacht op dit niveau. Onderzoekers zoeken naar manieren waarop inkomen eerlijker verdeeld kan worden en hoe iedereen toegang krijgt tot werk en onderwijs.
De invloed van de overheid en centrale banken
Overheden en centrale banken nemen vaak beslissingen die invloed hebben op de grote economie. Denk bijvoorbeeld aan de rente die je betaalt op je lening of de belasting die je betaalt op spullen. Als een centrale bank, zoals de Europese Centrale Bank, de rente verlaagt, wordt het voor bedrijven makkelijker om geld te lenen voor investeringen. Dat zorgt meestal voor meer groei en meer werk. Ook als de overheid besluit om meer geld uit te geven, bijvoorbeeld aan wegen of scholen, kan dat zorgen voor meer banen. Aan de andere kant kan de overheid besluiten om te bezuinigen als het land te veel geld uitgeeft. Dat kan weer zorgen voor minder groei en soms verlies van banen. Een goed evenwicht vinden is daarbij altijd lastig.
Internationale handel en schommelingen
Geen enkel land staat alleen. Handel met andere landen is een belangrijk onderdeel van macro economie. Veel spullen die je in de winkel koopt, komen uit het buitenland. En Nederlandse bedrijven verkopen op hun beurt weer producten naar andere landen. Door deze handel kunnen landen zich specialiseren. Maar economische situaties in het buitenland kunnen ook invloed hebben op het eigen land. Als er in andere landen minder vraag is naar Nederlandse producten, kunnen bedrijven hier minder gaan produceren. Ook rampen, oorlogen of andere problemen in het buitenland kunnen zorgen voor schommelingen in de economie. Zo zie je meteen dat macro economie een wereldwijd verhaal is.
Veelgestelde vragen over macro economie
- Wat is het verschil tussen macro economie en micro economie? Macro economie kijkt naar de hele economie van een land of de wereld. Micro economie kijkt juist naar het gedrag van kleine groepen, zoals gezinnen of bedrijven.
- Waarom verandert de rente vaak door de centrale bank? De centrale bank past de rente aan om de economie te sturen. Een lage rente zorgt dat bedrijven en mensen makkelijker geld kunnen lenen en uitgeven, wat zorgt voor groei. Een hoge rente remt juist af, bijvoorbeeld om inflatie tegen te gaan.
- Hoe beïnvloedt de overheid de economie? De overheid stuurt de economie door belasting te heffen, geld uit te geven of te bezuinigen. Door meer uit te geven kunnen er meer banen ontstaan. Bezuinigen kan de economie vertragen.
- Wat betekent inflatie precies? Inflatie is het duurder worden van producten en diensten door de tijd heen. Dit betekent dat je voor hetzelfde geld minder kunt kopen dan vroeger.
- Waarom zijn werkloosheidscijfers belangrijk? Als veel mensen werkloos zijn, betekent dit vaak dat het minder goed gaat met de economie. Lage werkloosheid betekent meestal meer groei en inkomen.