Voetbal is de populairste sport ter wereld, maar hoe is dat eigenlijk zo gekomen? Miljarden mensen kijken ernaar, spelen het zelf of praten er dagelijks over. Toch begon het allemaal veel simpeler dan je zou denken. De oorsprong van dit spel gaat verder terug in de tijd dan de meeste mensen weten, en de weg naar de sport zoals we die nu kennen, is lang en vol verrassingen.
Vroege balspelen door de eeuwen heen
Al meer dan tweeduizend jaar geleden speelden mensen een vorm van balspel met de voeten. In China was er een spel dat “cuju” heette, waarbij spelers een bal in een net moesten schoppen. Dit spel bestond al rond 300 voor Christus en gold bij het Chinese leger als training. Ook in het oude Griekenland en Rome waren er balspelen bekend waarbij voeten, handen en zelfs het hoofd werden gebruikt. De Japanners kenden een vergelijkbaar spel genaamd “kemari”, waarbij spelers een bal in de lucht moesten houden zonder dat die de grond raakte. Al deze spelen lijken op het eerste gezicht weinig op de georganiseerde wedstrijden van vandaag, toch legden ze de basis voor wat later een wereldwijde sport zou worden.
Middeleeuwse chaos op straat
In de middeleeuwen, rond de negende tot vijftiende eeuw, werd er in Engeland een ruige vorm van balspel gespeeld in steden en dorpen. Er waren nauwelijks regels. Twee groepen probeerden een bal naar een punt in het dorp te brengen, waarbij alles geoorloofd leek. De wedstrijden konden uren duren en liepen soms door hele dorpen heen. Er raakten spelers en omstanders gewond, en gebouwen leden schade. Verschillende Engelse koningen probeerden het spel zelfs te verbieden, omdat het te gevaarlijk en te luidruchtig was. Dat verbod hielp weinig: de mensen gingen gewoon door met spelen. Dit laat zien hoe diep de liefde voor het spel al vroeg geworteld was, ook al leek het toen meer op een volksfeest dan op een echte sport.
De geboorte van officiële regels
Het moderne spel zoals we dat nu kennen, ontstond in de negentiende eeuw in Engeland. Op Britse scholen speelden leerlingen al lang een vorm van bal trappen, maar elke school had zijn eigen regels. Dat maakte het lastig om tegen elkaar te spelen. In 1863 werd in Londen de Football Association opgericht, de eerste officiële voetbalbond ter wereld. Die bond stelde een set regels op die voor iedereen gold. Zo werden het gebruik van de handen verboden en werden de basisregels voor het spel vastgelegd. Dit moment wordt gezien als het officiële beginpunt van het georganiseerde voetbalspel. Vanuit Engeland verspreidde de sport zich snel naar andere landen in Europa en daarna de rest van de wereld, mede dankzij Britse zeelieden en handelaren die het spel meenamen op hun reizen.
Van lokale competitie naar wereldwijd evenement
In de twintigste eeuw groeide de sport razendsnel. In 1904 werd de FIFA opgericht, de internationale bond die de regels en wedstrijden wereldwijd coördineerde. In 1930 vond het eerste wereldkampioenschap plaats in Uruguay, gewonnen door het gastland zelf. Sindsdien is het toernooi uitgegroeid tot het grootste sportevenement op aarde, gevolgd door meer dan drie miljard mensen via televisie en internet. Ook op clubniveau groeide de sport enorm. Competities als de Champions League trekken fans uit alle hoeken van de wereld. De sport bracht landen bij elkaar, maar zorgde ook voor rivaliteit en emotie op een schaal die weinig andere sporten kunnen evenaren. Wat ooit begon als een chaotisch volksvermaak, is nu een industrie van meerdere miljarden euro’s geworden, waarbij spelers beroemdheden zijn en stadions piepen van spanning.
Veelgestelde vragen
Wanneer werden de eerste officiële spelregels voor voetbal vastgesteld?
De eerste officiële spelregels werden vastgesteld in 1863, toen de Football Association in Londen werd opgericht. Die bond schreef regels op die voor alle clubs golden, zodat wedstrijden eerlijk en georganiseerd konden verlopen.
Welk land heeft het eerste wereldkampioenschap voetbal gewonnen?
Het eerste wereldkampioenschap vond plaats in 1930 in Uruguay. Het gastland Uruguay won dat toernooi door in de finale te winnen van Argentinië.
Was voetbal vroeger verboden?
Ja, in de middeleeuwen probeerden verschillende Engelse koningen het spel te verbieden. De wedstrijden waren gevaarlijk, luidruchtig en veroorzaakten schade in steden en dorpen. De verboden hadden weinig effect, want mensen bleven het spelen.
Hoe verspreidde voetbal zich over de wereld?
De sport verspreidde zich vanuit Engeland naar de rest van de wereld, vooral via Britse zeelieden, soldaten en handelaren die het spel meenamen naar andere landen. In de landen waar zij kwamen, raakte de sport snel populair bij de lokale bevolking.